Hubert Sarton, de Belgische uitvinder van het automatische horloge binnenwerk.

AUTOMATISCH BINNENWERK

Mechanische binnenwerken met automatische opwinding.

Een belangrijke uitvinding zorgde ervoor dat men mechanische polshorloges niet meer hoefde op te winden.

De basis van een automatisch horloge, zoals men ze noemt, is nog steeds het mechanische binnenwerk waar men een bijkomend mechanisme aan toevoegde dat zorgde dat het horloge opgewonden geraakte.

Automatisch horloge binnenwerk: werking

Automatisch horlogebinnenwerk

Werking van het automatisch horloge binnenwerk.

Simpel gezegd is een binnenwerk met automatische opwinding gelijk aan een opwind binnenwerk met een extra stukje mechaniek. Dit bijkomend mechanisch deel bestaat uit een aantal raderen en een rotor.

De armbewegingen van de drager van het horloge zorgen ervoor dat -met hulp van de zwaartekracht- de rotor naar beneden valt waardoor het horloge wordt opgewonden. Deze rotor ziet eruit als een half wiel en is in het midden vastgemaakt aan de mechaniek d.m.v. een kogellager.

Door de armbewegingen (en de zwaartekracht) “valt” het wiel naar beneden en drijft het een aantal tandwielen aan.

Deze tandwielen geven de beweging door aan de veertrommel waardoor de veer opgewonden wordt.

Een belangrijk verschil is dat de veer van een automatisch horloge niet vastgemaakt is aan de veertrommel wat noodzakelijk is om de veer niet te “overwinden” (bij veel armbewegingen). Men spreekt van een slipveer. De rest van het binnenwerk is nagenoeg gelijk aan een mechanisch binnenwerk met handmatige opwinding.

Uitvinder van het automatisch horloge binnenwerk

Men ging er jarenlang vanuit dat het eerste mechanische horloge met automatische opwinding d.m.v. een rotor een Zwitserse uitvinding was van de hand van Abraham-Louis Perrelet.

In het boek “La montre automatique ancienne” geschreven door Alfred Chapuis en Eugène Jaquet en gepubliceerd in 1952 duidt men Abraham-Louis Perrelet aan als de uitvinder van het automatisch horloge of mechanisch horloge met automatische opwinding.

Een document uit 1878 van het Franse “Académie des sciences” beschrijft de uitvinding van een horloge met automatische opwinding d.m.v. een rotor door de Belgische meester klokkenmaker/uitvinder Hubert Sarton.

Doordat er geen geregistreerde gedetailleerde technische documenten zijn uit die tijd die de uitvinding toeschrijven aan Abraham-Louis Perrelet lijkt het er sterk op dat het de Belg Hubert Sarton is die de uitvinder is van het eerste zelfopwindbare horloge binnenwerk.

Vliegwiel van een automatisch horloge binnenwerk. Horlogemaker Turnhout

Vliegwiel van een automatisch horloge binnenwerk.

Onderhoud van automatische horloges

Horloges met automatisch opgewonden binnenwerken hebben gemiddeld om de twee à drie jaar een volledige onderhoudsbeurt nodig.

Een horloge is immers constant in werking.

Tijdens zo’n onderhoudsbeurt wordt het volledige horloge binnenwerk gedemonteerd zodat een goede reiniging van alle horloge onderdelen kan plaatsvinden.

Zowel tijdens de demontage als tijdens de montage worden alle horloge onderdelen goed ” onder de loep” gehouden om eventuele fouten of ernstige slijtage aan horloge onderdelen op te sporen en te repareren.

Ook de horlogekast wordt eveneens goed onderzocht en de dichtingen worden vervangen.

Het is trouwens aan te raden om een horloge in werking te houden, ook als je ze niet draagt. Stilstaande horloges zien meer af dan werkende horloges, oa. omdat de olie uitdroogt.

Een watchwinder is een prima oplossing om je automatisch horloge in werking te houden op momenten dat je ze niet draagt.